Türkçe |  صفحه اصلی | خبر | مقاله | پخش زنده | ویدیو | عکس | ارتباط با ما                                                            فارسی

Print
19 April 2014 Saturday

محمد امین رسول زاده و مبارزات

 


 

محمد امین رسول زاده و نقش وی در مبارزات مشروطه ایران-محمد گرگرلی

 محمد امین رسول زاده در سال ۱۸۸۴ در نوخالی باکو متولد شد از وی به عنوان اولین رِئیس جمهور یک کشور در جهان اسلام یاد می شود.
در سال ۱۹۰۲ سازمان جوانان مسلمان را پایه گذاری کرد و اقدام به چاپ نشریه ای با نام همت نمود که بعدا به تکامل تغییر نام یافت. وی در سال ۱۹۰۵ در جریان مبارزات انقلابی خود با استالین اشنا شد ان موقع هر دو بیست ساله بودند و رسولزاده به عنوان روزنامه نگار فعالیت مینمود و استالین کارگران را  برای شورش علیه سرمایه داران ترغیب مینمود. زمانی که مقامات روسیه تزاری تلاش می کردند استالین را در دام بیاندازند، رسولزاده وی را در اپارتمان شخصی خویش پناه داد و جانش را نجات داد، بعد ها وقتی که استالین به قدرت رسیده بود و دوستان نزدیک مبارزاتی اش را حذف یا تبعید می نمود، رسولزاده با علم به اینکه یکی از قربانیان خواهد بود با کمک دوستان خود در حزب مساوات به فنلاند گریخت.
وی در سال ۱۹۱۱ به ترکیه رفت وبه “تورک اوجاغی” که یکی از گروه های ترک گرا بود پیوست، بعدها در سال ۱۹۱۷ که روسیه تزاری سرنگون شد وی زمینه استقلال ازربایجان را فراهم دید و بعد از تلاش های بی دریغ در ۲۸مه ۱۹۱۸ تشکیل جمهوری ازربایجان به جهانیان اعلام شد، و محمد امین رسول زاده با اکثریت ارا به عنوان اولین رئیس شورای ملی ازربایجان، برگزیده شد.
بعدها در ۲۸ اوریل ۱۹۲۰ همزمان با ورود نیروهای بلژویک به باکو جمهوری ازربایجان ساقط شد و محمد امین رسولزاده دستگیر شد ولی با وساطت استالین از زندان ازاد شد. استالین به خاطر اشنایی قبلی که از وی داشت و در نظر داشت تا از تجربیات و شعور سیاسی  رسولزاده  بهره مند شود، پیشنهاد چندین پست در سطوح عالی را به وی داد ولی رسولزاده به خاطر اینکه بلشویک ها دولت ازربایجان را ساقط نموده بودند از قبول این پست ها سر باز زد. وی در تاریخ ۶ مارس ۱۹۵۵ در شهر استانبول ترکیه بعد از زندگی پر هیاهو و تاثیر گذارش، چشم از جهان فرو بست.

فعالیت های محمد امین رسولزاده در ایران:

در اوایل سال ۱۹۰۸، به دلیل خطرات ناشی از طرف  اداره اطلاعات ان زمان و جلوگیری از حبس خویش، محمد امین رسولزاده باکو را به مقصد ایران ترک کرد. پس از ورود به ایران که همزمان با دوران مبارزات مشروطیت بود در تبریز با ستارخان و نیروهای مشروطیت دیدار کرد و با رفتن به شهرهای مختلف ازربایجان و دیدن ظلم هایی که به ملت ترک خویش در ایران می رود اقدام به همکاری با مبارزان مشروطه نمود. این وضعیت  چنان در وی اثر کرد که در اثار ادبی بعدی اش به وفور می توان تاثیر ان را دید. فریدون ادمیت در کتاب ” ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران” درباره او چنین نوشته است:” او اندیشه گری است پر مایه، با ذهنی فرهیخته و فکری منظم و منطقی. از مردان استوار و با فضیلت بود.”
وی، در سپتامبر سال ۱۹۱۰بر اثر اشنایی با روشنفکران تحصیل کرده اروپا در ان زمان، مانند: سید حسن تقی زاده، حسین قلی خان نواب، سلیمان میرزا، سید محمد رضا و تنی چند اقدام به پایه گذاری حزب” ایران دموکرات” نمود.
محمد امین رسولزاده، در سال ۱۹۰۹ میلادی سردبیر روزنامه هایی مثل “ایران نو” و “احاد” بود، روزنامه “ایران نو” در ان سالها با تیراژ سه هزار نسخه چاپ می شد و یکی از بزرگترین و تاثیر گذارترین روزنامه های ان دوران بود.
در بهار سال ۱۹۱۰، روزنامه ایران نو به علت درج مقالات انتقادی و روشنگرانه بسته شد ولی به عنوان ارگان درون حزبی به کار خود ادامه داد، رسولزاده با نوشتن ده ها مقاله متعدد در زمینه ی سیاسی واجتماعی در این روزنامه، پایه گذار روزنامه نگاری مدرن یا اروپایی در ایران بود.
بعدها، سید حسن تقی زاده در کتاب خاطرات خود از رسولزاده به عنوان اولین شخصی که روزنامه نگاری به شیوه اروپایی و مدرن را را به ایران، اورد نام می برد.
محمد امین رسولزاده در دوران اقامت خود در ایران اقدام به چاپ دوکتاب به زبان فارسی، یکی در تهران و دیگری در اردبیل نمود که شامل مقالات سیاسی و اجتماعی وی

بود.

ادامه دارد…

 


Tusculoosa,Alabama,USA

Anadilitv

anadilitv.com@gmail.com

Tel: 001 733 540 83 41 - 001 205 462 38 92


Hit : 1048753